chìm đắm
Định nghĩa
- Động từ:
- Rơi vào và ở lâu trong một trạng thái tiêu cực, thường là cảm xúc, suy nghĩ hoặc lối sống không lành mạnh, đến mức khó thoát ra: "chìm đắm" diễn tả việc một người bị cuốn sâu, đắm mình và bị chi phối hoàn toàn bởi một trạng thái nào đó, thường mang nghĩa không tích cực.
- Đắm chìm, say sưa (trong một trạng thái tinh thần nào đó): Trong một số ngữ cảnh, từ này có thể diễn tả sự tập trung, đam mê cao độ vào một điều gì đó.
Ví dụ sử dụng
- Động từ:
- Sau biến cố, anh ấy chìm đắm trong nỗi đau suốt nhiều tháng.
- Cô ấy không nên chìm đắm trong quá khứ mà hãy hướng tới tương lai.
- Nhà văn chìm đắm trong thế giới sáng tạo của riêng mình.
Các cách sử dụng nâng cao
"chìm đắm trong...": cấu trúc thường gặp, theo sau là danh từ chỉ trạng thái (đau buồn, ký ức, ảo mộng...) hoặc hoạt động (cờ bạc, rượu chè...).
- Anh ta đang chìm đắm trong những ảo tưởng về thành công dễ dàng.
- Họ chìm đắm trong cuộc sống hưởng lạc mà quên đi trách nhiệm.
"chìm đắm một cách...": dùng với trạng từ để nhấn mạnh mức độ.
- Cô ấy chìm đắm một cách vô vọng trong nỗi cô đơn.
Biến thể và từ gần giống
- Đắm chìm (động từ): Có nghĩa tương tự, thường dùng với sắc thái trung tính hoặc tích cực hơn một chút (ví dụ: đắm chìm trong âm nhạc).
- Chìm nghỉm (động từ): Nhấn mạnh việc chìm hoàn toàn, thường dùng với nghĩa đen (vật thể) hoặc nghĩa bóng về thất bại thảm hại.
- Sa đà (động từ): Rơi vào và bị cuốn theo một thói quen, hành động tiêu cực, nhưng mức độ có thể nhẹ hơn "chìm đắm".
Từ đồng nghĩa
- Đắm đuối: Say mê, mê mải đến mức không còn để ý gì khác (thường dùng cho tình cảm).
- Sa ngã: Rơi vào con đường xấu, tội lỗi.
- Mải mê: Tập trung, say sưa vào việc gì đó (thường trung tính hoặc tích cực).
Từ trái nghĩa
- Tỉnh táo: Có ý thức rõ ràng, không bị chi phối bởi cảm xúc hay cám dỗ.
- Thoát ra: Rời khỏi một trạng thái tiêu cực.
- Vượt qua: Vượt lên trên những khó khăn, cảm xúc tiêu cực.
Thành ngữ, cụm từ cố định liên quan
- Chìm đắm trong vòng trụy lạc: Sống đắm chìm trong lối sống ăn chơi, sa đọa về đạo đức.
- Chìm đắm trong đau thương: Ôm ấp, để mình bị nhấn chìm bởi nỗi đau và mất mát.
- Chìm đắm trong quá khứ: Sống với những ký ức cũ, không thể hướng về hiện tại và tương lai.